Ga direct naar inhoud

Ontdek Antwerpen

Monoculture in M HKA Cédric Raskin

Waarom iedereen de expo ‘Monoculture’ in M HKA zou moeten zien

Sommige tentoonstellingen leren je de wereld waarin we leven beter begrijpen. De expo ‘Monoculture, een recent verhaal’ in het M HKA is daar een goed voorbeeld van. Die raakt verschillende thema’s aan waar vandaag heel wat rond te doen is, zoals ideologie en manipulatie, kolonialisme en racisme. Bijzonder ambitieus dus, en in die ambitie is het museum ook zeker geslaagd.

We leven vandaag in een ‘multiculturele' maatschappij. Je zou kunnen zeggen, kort door de bocht, dat die bestaat uit verschillende ‘monoculturen’, naast en door elkaar. Maar wat is dat dan, zo’n monocultuur? Hoe ontstaat die, hoe evolueert ze en wat zijn de gevolgen? Daar gaat deze tentoonstelling naar op zoek.

In de landbouw betekent een monocultuur dat op een stuk grond altijd hetzelfde gewas wordt verbouwd, waardoor voor andere planten geen plaats is. Dit beeld kan je doortrekken op politiek, sociologisch en filosofisch vlak. Dan is een monocultuur een aparte ‘cultuur’ van een groep mensen die iets gemeenschappelijks hebben: een sociale of etnische groep.

Gevaarlijke boeken

Je ontdekt op welke manieren zo’n cultuur tot stand komt en verspreid wordt. Hoe boeken, magazines, affiches en beelden worden gebruikt en misbruikt, om mensen bewust te manipuleren. Dat kan leiden tot extreme situatie zoals het nazisme in Duitsland en het Russische communisme. Je ziet het gevaarlijke boek ‘Mein Kampf’ van Hitler achter dik glas. Een ruimte verder prijzen lachende gezichten op grote kleurrijke affiches de heil van het communisme aan.

 De tentoonstelling gaat natuurlijk niet over politiek alleen. De ‘monocultuur’ wordt belicht vanuit zoveel mogelijk kanten. Je ziet ze terugkomen in de landbouw en de architectuur, in kunsttalen als het Esperanto en het Ido. Met een glimlach lees je over enkele ambitieuze - maar even naïeve - historische projecten die een universeel beeld van de mensheid wilden schetsen. Van een grammofoonplaat in de ruimte tot een ‘objectieve’ studie van onze seksuele moraal.

Sterk werk van grote kunstenaars

Naast de vele boeken en archiefstukken die zijn uitgestald, is het M HKA erin geslaagd indrukwekkende werken van grote kunstenaars bijeen te brengen: o.a. Joseph Beuys, Luc Deleu, Jimmie Durham, Andy Warhol, Kerry James Marshall, Oxana Shachko, Carol Rama, Jos de Gruyter & Harald Thys …

Opmerkelijk is ook de trailer van de nieuwe film ‘White Cube’ (2020) van Nederlands kunstenaar Renzo Martens. In 2008 verraste hij de kunstwereld met zijn confronterende documentaire ‘Enjoy poverty’. In zijn opvolger toont hij de relatie tussen westerse kunstmusea en het geweld van het Congolese plantagesysteem. Zijn musea wel zo onschuldig als ze lijken?

Renzo Martens, 'White Cube' Renzo Martens

Honderden wc's

Vroeg of laat moeten we allemaal naar de wc. In onze basisbehoeften zijn we allemaal gelijk. Zou je denken. Maar fotograaf Hüseyin Bahri Alptekin legde op zijn internationale reizen honderden toiletten vast op beeld. In de collage valt op dat de monocultuur zelfs doordringt tot het kleinste kamertje …

De ambitieuze expo ‘Monoculture’ staat internationaal hoog aangeschreven. En dat is helemaal terecht. Het is een belangrijke tentoonstelling die je wakker schudt en je doet nadenken … Zeker aan te raden! Je kan de tentoonstelling nog bezoeken tot 25 april.

Monoculture
M HKA
Nog tot 25/04
Info en tickets