Ga direct naar inhoud

Ontdek Antwerpen

Stad Antwerpen

10 geheimen van de Antwerpse architectuur

Natuurlijk herken je ze wel, al die bijzondere gebouwen in onze stad. Maar ken je ook de verhalen die ze verbergen? Je komt er heel wat te weten langs verschillende architectuurroutes in de stad. Wandel of fiets met de Antwerp Museum App rond en ontdek de verrassende geheimen achter de bekende façades. 

Download de Antwerp Museum App 

Voor je op ontdekkingstocht trekt, installeer de app. De Antwerp Museum App, beschikbaar op iOS en Android, gidst je langs musea en monumenten doorheen de stad. Open de app, selecteer een themaroute en begeef je naar de aangeduide plaatsen. Daar krijg je extra uitleg op je smartphone: leuke verhalen, historische foto’s, filmpjes … Je kan de route ook op voorhand downloaden. Zo heb je geen wifi nodig onderweg en verbruik je geen data.

BP-building Alexander Dumarey / VRT

Fietsen langs de Leon Stynen Architectuurroute

Een van de langere routes is de Leon Stynen architectuurroute. De Belgische modernistische architect Léon Stynen (1899-1990) was actief over heel Antwerpen. Van Linkeroever tot parkwijk Valaar bij Wilrijk, en van de Prins Boudewijnlaan tot Deurne-Noord: Stynen liet overal zijn sporen na. Met de app fiets je de geschiedenis in. Je ontdekt vele verhalen:

1. Tien meter extra Boerentoren

Een halve eeuw na de inhuldiging voltooien Stynen en zijn partner De Meyer in 1970 het imposante bouwproject van de Boerentoren. Het enorme gebouw krijgt er een nieuwe vleugel aan de Eiermarkt bij. Stynen voegt ook enkele extra bouwlagen aan de toren toe, waardoor het Antwerps icoon nog eens tien meter hoger wordt.

2. Het uitzicht van de C&A

In de golden sixties wil kledingketen C&A de Belgische markt veroveren. In alle grote winkelstraten moet een filiaal verrijzen. Die opdracht vertrouwt het bedrijf toe aan één enkel architectenbureau. Stynen en De Meyer geven de C&A-winkels een uniform uitzicht en drukken zo hun stempel op de huisstijl van de firma. 

3. De eerste duplexflats

Hoe kan je aangenaam en ruim wonen in een smal gebouw? Rond het Stadspark experimenteert Stynen voor het eerst met het principe van de duplexflat in hoogbouw: die bieden meer lichtinval en minder geluidsoverlast bovendien. In de gevel is vandaag nog altijd goed te zien hoe hij woon- en slaapniveaus per twee flats groepeert.

4. Een nieuwe groene stad

Het muziekconservatorium deSingel is wellicht de meest complete samenvatting van Stynens oeuvre, waarbij binnen- en buitenkant flirten met elkaar. Oorspronkelijk had de architect een veel grootser stedenbouwkundig ontwerp klaar voor de ruime Wezenberg-wijk: een hele stad verankerd in het groen. Het verkeer was toen al aan een opmars bezig. Daardoor konden slechts enkele fragmenten worden gerealiseerd.

5. Crowne Plaza Hotel

Zelfs het monumentale Crowne Plaza Hotel is ontsproten aan het brein van Stynen. Eind jaren 1960 werkt zijn bureau een wedstrijdontwerp uit voor een economisch centrum. Het Zweedse Esso Motor Hotel richt op dat ogenblik een hotelketen op. Beide komen samen in Stynens project: een strakke betonnen toren die stijl en prestige uitstraalt.

Meer weten?

Stad Antwerpen

Gilbert van Schoonbeke achterna

Enkele eeuwen vóór Stynen zijn bouwprojecten uittekende, hertekende Gilbert van Schoonbeke (1519-1556) de stad. De efficiënte ondernemer werd amper 37 jaar oud, toch drukte niemand zo zijn stempel op de metropool als hij. Vandaag vind je nog altijd veel sporen van zijn ingrijpende stadswerken terug.

6. De Spaanse omwalling

De korte belegering van Antwerpen in juli 1542 was het bewijs dat de stad een betere omwalling moest hebben. De stedelijke meestermetsers, het stadsbestuur en de fortificatiemeesters deden een poging, maar maakten er eigenlijk een zootje van. Dus nam Van Schoonbeke de werken over in 1551. Hij voltooide de omwalling op amper 2,5 jaar, een recordtijd.

7. Leikwartier

In de 16de eeuw waande je je tussen de Harmonie en het Hof van Leysen nog op het stille platteland. In 1547 kocht van Schoonbeke er een grote lap grond met daarop boomgaarden, landerijen, blekerijen en huizen. Om de gronden te verbinden legde hij een straat aan, de Markgravelei. Daarrond is later de hele wijk gegroeid.

8. Vrijdagmarkt

Ook de Vrijdagmarkt is te danken aan de slimme ondernemer. Van Schoonbeke kocht er verschillende panden op en maakte het vierkante plein vrij, naast de grote drukkerij van Plantijn. Op de aangestampte aarde kwamen kasseien, het plein werd zo een markt. Eindelijk kreeg het ambachtsgilde van de ‘oudcleerkopers’, handelaars in tweedehandsgoederen, haar eigen staanplaats.

9. Stadswaag

Door de bloeiende handel was er nood aan een nieuwe ‘waag’ om handelsgoederen te wegen. Daarom liet van Schoonbeke een oud stadsmagazijn verbouwen, dicht bij de Paardenmarkt. Om het nieuwe gebouw bereikbaar te maken, liet hij drie straten aanleggen die je vandaag kent als de Raap-, Bril- en Hoornstraat. Zo ontstond de gezellige Stadswaag en de buurt rondom.

10. Brouwershuis

Van Schoonbeke richtte in 1551 zijn eigen brouwerijonderneming op. Om bier te brouwen, heb je zuiver water nodig, niet het vuile water van de Schelde. Daarom liet hij het Brouwershuis oprichten. Het water uit de vesten werd er aangevoerd, opgeslagen en overgegoten naar een hoger reservoir, om zo via een buizenstelsel door te stromen naar de verschillende brouwerijen in de stad.

Meer weten?